Waartoe is de vijfde schakel, in het midden van het wiel. Hier komt alles samen: het netwerk, de meetpunten, het model en de handen aan het stuur. Control heeft vijf dossiers: Digitale identiteit (wie je bent, en wat er gebeurt zonder koppeling), Digitaal geld (programmeerbaar geld en het verdwijnen van contant), Surveillance (scannen van privéberichten, altijd online, auto, voorspellende politie, spyware en de uitzondering voor de staat), Censuur en sturing (moderatie, verkiezingen, sturing van je stemming en internetafsluitingen) en Toegangscontrole (scores, zwarte lijsten, leeftijd en toegang tot het net).
Niet alles is al werkelijkheid. Per onderwerp staat erbij wat al wet of product is, en wat nog in ontwikkeling.
- Hoe ver is het
- Elke EU-lidstaat moet een digitale identiteitswallet aanbieden, eind 2026 volgens de Europese Commissie[1][2]. Bedrijven die je identiteit streng moeten controleren, zoals banken en telecombedrijven (kleine bedrijven zijn uitgezonderd), en de grootste platforms moeten die daarna accepteren, als jij dat wilt[3][4]. De Europese Centrale Bank wil in 2029 klaar zijn voor een eerste digitale euro[5].
- Wie zit erachter
- De Europese Commissie en de lidstaten, de ECB en de BIS, banken, platforms als Google, TikTok en Discord, de politie, en autofabrikanten als General Motors.
- Wat betekent het voor jou
- Wat dat betekent, zag Nederland bij de toeslagenaffaire: de Belastingdienst gebruikte nationaliteit als signaal in een systeem dat aanvragen als risicovol aanwees[6]. Het kabinet trad af, omdat duizenden ouders groot onrecht was aangedaan[7]. Meer staat bij Toegangscontrole.
- Plek in het verhaal
- Stap 5, de naaf van het wiel: hier komen het netwerk, de meetpunten, het model en de handen aan het stuur samen. Control heeft vijf dossiers: Digitale identiteit, Digitaal geld, Surveillance, Censuur en sturing en Toegangscontrole. Wie terugduwt, staat bij Burger.
- 01Lidstaat moet wallet bieden (Art. 5a)Official Journal of the European Union, Regulation (EU) 2024/1183 — Digital Identity Framework
- 02De EU-leeftijdsapp is gebouwd om later in de wallet te passenEuropese Commissie, Richtsnoeren en prototype leeftijdsapp (IP/25/1820) (2025)
- 03Bank, telecom, zorg: SUA → wallet-acceptatieOfficial Journal of the European Union, Regulation (EU) 2024/1183 — Digital Identity Framework
- 04VLOP’s moeten wallet accepteren én faciliterenOfficial Journal of the European Union, Regulation (EU) 2024/1183 — Digital Identity Framework
- 05Digitale euro, bouwjaar 2029ECB, FAQs on the digital euro (2026)
- 06Toeslagen: nationaliteit als signaal in het risicosysteemAutoriteit Persoonsgegevens, Boete Belastingdienst voor discriminerende en onrechtmatige werkwijze (2021)
- 07Kabinet treedt af: duizenden ouders groot onrecht aangedaanRijksoverheid, Verklaring van minister-president Mark Rutte over het aftreden van het kabinet (2021)
Een digitale identiteit is het bewijs wie je bent, in een register of in een app op je telefoon. Banken, grenzen en platforms vragen steeds vaker om dat bewijs. Zonder het kom je er niet in.
LEES HET DOSSIER →Geld is eigendom met een gebruiksregel: waar je mag betalen, waarvoor en hoeveel. Zodra betalen volledig digitaal gaat, kan die regel in het geld zelf zitten, en kan wie de regel zet ook je tegoed stilzetten.
LEES HET DOSSIER →Platforms mogen privéberichten scannen op misbruikbeelden. Waar je rijdt wordt vastgelegd, en het netwerk kan meten als je geen telefoon bij je hebt. De politie gebruikt zulke gegevens om risico's te voorspellen. Voor de staat zelf gelden vaak andere regels.
LEES HET DOSSIER →Grote platforms bepalen wat je ziet en kunnen je stemming sturen. De Europese Commissie kan geen bevel geven om een bericht te verwijderen. Wel kan ze platforms onder druk zetten over legale inhoud. Een bevel om iets weg te halen komt van de lidstaat.
LEES HET DOSSIER →Een score, een leeftijdsgrens of een andere regel bepaalt of je erdoor mag: bij een uitkering, op een platform, aan de grens. Zonder de juiste uitkomst blijf je buiten.
LEES HET DOSSIER →