- Hoe ver is het
- Minstens vijf Britse opsporingsdiensten testten Clearview, een dienst die een foto vergelijkt met gezichten die van het internet zijn gehaald[1]. In de Amerikaanse staat Wisconsin mag een rechter een algoritmische risicoscore meewegen bij het vonnis[2].
- Wie zit erachter
- De Internationale Telecommunicatie-Unie, de Europese Commissie, het ministerie van Economische Zaken en de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur, politiekorpsen en gemeenten, en leveranciers als Axon met bodycams en een bewijscloud[3].
- Wat betekent het voor jou
- Een camera, een lijst of een score kan bepalen of je wordt aangehouden of doorgelaten. De Europese AI-verordening verbiedt sociale scores[4] en beperkt live gezichtsherkenning, maar maakt voor de politie uitzonderingen[5].
- Plek in het verhaal
- Stap 4 van de keten: de handen aan het stuur. De staat schrijft de regels en handhaaft ze. Daarna: Militair. Hoe de staat vastlegt wie je bent, staat bij Digitale identiteit.
- Staat · 12 onderbouwingenDe organisatie
Wie beslist waarover? Van de VN tot de gemeente: wat boven wordt afgesproken, landt onderaan als regel in een omgevingsplan of als toezicht van een bestaande instantie.
- Staat · 4 onderbouwingenKorps-AI
Axon en Ring verkopen Amerikaanse korpsen een keten: bodycamera Body 4 op straat, Evidence als bewijscloud, Draft One als concept-proces-verbaal uit camera-audio, en Amazons ALERT voor verzoeken via deurbellen.
- Staat · 5 onderbouwingenStaatelijke gezichtsherkenning
In Engeland en Wales zetten korpsen live camera’s in tegen een vooraf vastgestelde lijst, zoals het College of Policing in 2022 beschrijft. De privacytoezichthouder ICO legde in 2022 een boete op voor gezichtszoekacties door vijf Britse diensten.
- Staat · 5 onderbouwingenAI-bestuurswet
Het Europees Parlement en de Raad namen op 13 juni 2024 Verordening (EU) 2024/1689 aan, de wet die kunstmatige intelligentie op de interne markt regelt.
- Staat · 9 onderbouwingenCyberweerbaarheid
De Europese Unie eist cyberveiligheid voordat een verbonden product de markt op mag.
- Staat · 5 onderbouwingenOverheids-stadsmodel
Gemeente Heerlen leidt van november 2025 tot voorjaar 2029 het project PULSE-TWIN in Heerlen-Noord, waarin een stadsmodel scenario’s moet simuleren voordat de gemeente ingrijpt.
Overheden · 2
Het kabinet en de ministeries. Het ministerie van Economische Zaken is verantwoordelijk voor de voorbereiding van de wereldradioconferentie; het kabinet werkt aan nationaal toezicht op de AI-verordening.
Nederlandse gemeente. Test sinds november 2025 in Heerlen-Noord het project PULSE-TWIN, een Social Digital Twin die veiligheids- en sociale data combineert en met AI patronen herkent; de pilot loopt tot voorjaar 2029.
Toezicht en rechters · 4
De Rijksinspectie Digitale Infrastructuur. Behartigt de Nederlandse belangen op de wereldradioconferentie en krijgt, volgens het kabinetsvoorstel, samen met de Autoriteit Persoonsgegevens een coördinerende rol bij het toezicht op de AI-verordening.
De Nederlandse privacytoezichthouder. Stelde in 2021 vast dat het risicomodel van de Belastingdienst nationaliteit als signaal gebruikte.
Het Bundesamt für Sicherheit in der Informationstechnik (BSI). Op het eigen kortprofiel schrijft het dat het informatiebeveiliging in de digitalisering vormgeeft door preventie, detectie en reactie, voor staat, economie en samenleving. Dezelfde alinea noemt het de cyberveiligheidsautoriteit van de Bond en vormgever van een veilige digitalisering in Duitsland.
De Britse privacytoezichthouder (Information Commissioner's Office). Legde in 2022 Clearview AI een boete op voor gezichtszoekacties.
EU-instellingen · 2
Het uitvoerende orgaan van de EU. Stelt wetten voor en ziet toe op de uitvoering; het AI Office van de Commissie handhaaft de regels voor algemene AI-modellen, en het in- en uitreissysteem EES draait onder haar leiding.
Samen de wetgever van de EU. De AI-verordening, Verordening (EU) 2024/1689, is van 13 juni 2024.
Instellingen en normstellers · 5
De Internationale Telecommunicatie-unie, een VN-organisatie. ITU-R legde in 2023 het raamwerk voor 6G (IMT-2030) vast; ITU-T beschrijft de digitale tweeling van het netwerk.
De Wereldgezondheidsorganisatie, een VN-organisatie. Haar kankeronderzoeksinstituut IARC deelde radiofrequente straling in 2011 in als mogelijk kankerverwekkend (groep 2B). In juni 2023 kondigde de WHO met de Europese Commissie het Global Digital Health Certification Network aan, met het EU-covidcertificaat als eerste bouwsteen.
De Internationale Commissie voor Bescherming tegen Niet-Ioniserende Straling. Haar richtlijnen beschermen tegen onderbouwde schadelijke gezondheidseffecten van radiofrequente velden, zoals opwarming van het lichaam.
Het industrieverbond dat de technische specificaties van mobiele netwerken schrijft. Zijn eisen voor waarneming in 5G (release 19) benoemen het privacyrisico voor mensen zonder telefoon.
De beroepsvereniging van ingenieurs die technische standaarden schrijft. Haar standaard 802.11bf (2025) maakt wifi tot sensor; 802.15.6 beschrijft draadloze communicatie rond het lichaam.
Leveranciers · 2
Brancheorganisaties · 1
Onderzoek · 2
Historicus en filosoof. Zijn site noemt hem professor, geboren in Israël in 1976, gepromoveerd aan Oxford in 2002, en docent geschiedenis aan de Hebreeuwse Universiteit van Jeruzalem. Daar staat ook dat hij in 2018, 2020 en 2026 de keynote gaf op het hoofdpodium van het World Economic Forum in Davos.
James Corbett maakt The Corbett Report.
- 01Clearview: UK-politie als Probe-klantICO, Clearview AI Inc Monetary Penalty Notice (2022)
- 02Loomis: COMPAS bij sentencing toegelatenSupreme Court of Wisconsin, State v. Loomis, 2016 WI 68 (No. 2015AP157-CR)
- 03Evidence.com als platformhartAxon, Axon Evidence — Secure, AI-Powered Digital Evidence Management (2026)
- 04Social scoring verboden (Art. 5(1)(c))Official Journal of the European Union, Regulation (EU) 2024/1689 — Artificial Intelligence Act (OJ L, 2024/1689)
- 05Realtime biometrie op afstand in openbare ruimte verboden, met LE-uitzonderingen (Art. 5(1)(h))Official Journal of the European Union, Regulation (EU) 2024/1689 — Artificial Intelligence Act (OJ L, 2024/1689)
De NAVO en krijgsmachten zetten AI in om doelen te kiezen en drones en robots in te zetten. Inlichtingendiensten scannen de communicatie. Het Pentagon noemt China de rivaal. Onderzoeksbureau DARPA werkt aan een headset die de soldaat zelf opzet.