6G Matrix

Geen witte zones meer

Het plan is overal bereik, ook op de laatste plekken zonder netwerk.

6GIoTIoBNanoAI TwinStaatMilitairIndustrieKapitaalBurger
Wat komt er?5 DOSSIERS · TECHNIEKWie trekt eraan?5 DOSSIERS · ACTORENWaartoe?5 DOSSIERS · CONTROL
Wie is het

Mensen die niet verbonden willen of kunnen zijn: wie bewust offline wil leven, en wie zegt ziek te worden van straling. Ze zoeken een plek zonder netwerk. Het Franse gezondheidsagentschap ANSES noemt het lijden van mensen die zich elektrogevoelig noemen een werkelijkheid, die hen dwingt hun dagelijks leven aan te passen[1].

Hoe het werkt

Dat zulke plekken verdwijnen, staat op papier. De EU legde in 2022 als doel vast dat in 2030 alle bewoonde gebieden een draadloos netwerk hebben dat minstens zo goed is als 5G[2]. De Internationale Telecommunicatie-Unie (ITU), de VN-organisatie voor telecommunicatie, heeft universele breedbanddekking in 2030 als eerste doel[3].

Landen werken het uit. In Nederland moet sinds 2020 elke operator met een nieuwe vergunning buitenshuis mobiel bereik bieden op 98 procent van de oppervlakte van elke gemeente[4]. In 2021 vroeg de Tweede Kamer de regering om de witte gebieden te ontsluiten, plekken waar je zelfs 112 niet kunt bellen[5]. In Frankrijk moet sinds 2018 elke operator 5000 aangewezen zones dekken[6]. Medio 2026 waren er 4354 gedekt. Bij 249 zones liep het uit, volgens de operators onder meer door verzet van omwonenden of de gemeente[7].

Wat 6G en AI toevoegen

Waar geen mast komt, moet de satelliet het doen. Sinds 2022 staan satellieten in de mobiele standaard, ook voor gewone telefoons[8]. De Federal Communications Commission (FCC), de Amerikaanse telecomtoezichthouder, stond in 2024 als eerste toe dat satellieten de frequenties van mobiele operators gebruiken, met het doel dode zones te beëindigen[9]. De EU bouwt met IRIS² een eigen satellietnetwerk, en meet het succes aan het percentage dode zones dat overblijft[10]. Europa bereidt de frequenties voor satelliet naar telefoon voor op de wereldradioconferentie van 2027. Dat standpunt is nog een concept[11].

Nederland en Frankrijk kijken ook omhoog. Het kabinet ziet op korte termijn kansen in satellieten die 4G ondersteunen[12]. In Frankrijk adviseerden twee overheidsinspecties in juli 2026 om de satelliet mee te wegen[13]. Die laag staat bij Satelliet.

6G, de volgende generatie mobiel netwerk, moet dat de norm maken. De ITU belooft bereik tot in dunbevolkte gebieden[14], met masten en satellieten samen[15]. Een dal zonder mast is dan geen dal zonder bereik meer. Dat is het plan, nog geen netwerk dat draait.

Bewijs · 6
01 · FEIT

De EU wil in 2030 elke bewoonde plek onder 5G

Met het Digital Decade-besluit (EU) 2022/2481 van 14 december 2022 legden het Europees Parlement en de Raad vast dat in 2030 elk huishouden een gigabitaansluiting heeft en dat alle bewoonde gebieden gedekt zijn door draadloze netwerken die minstens zo goed zijn als 5G. Commissie en lidstaten moeten daar samen naartoe werken. In de overwegingen staat waarom: betrouwbare verbinding voor iedereen en overal, ook op eilanden, in de bergen en in dunbevolkte streken.

«all end users at a fixed location are covered by a gigabit network up to the network termination point, and all populated areas are covered by next-generation wireless high-speed networks with performance at least equivalent to that of 5G, in accordance with the principle of technological neutrality»
02 · FEIT

In Frankrijk moet elke operator 5000 nieuwe zones dekken

In januari 2018 maakten de Franse regering en de telecomtoezichthouder Arcep een akkoord met de vier mobiele operators: de New Deal mobile. De operators beloofden de dekking te versnellen; die beloften staan sinds juli 2018 als verplichting in hun vergunningen. Onderdeel is de 'dispositif de couverture ciblée': regering en lokale overheden wijzen plekken aan, en de operators moeten daar binnen 24 maanden een mast plaatsen, op eigen kosten. Het eerdere staatsprogramma voor de 'zones blanches' ging erin op.

«A terme, chaque opérateur sera tenu d'assurer la couverture de 5 000 nouvelles zones grâce à de nouveaux sites dont certains seront mutualisés.»
03 · FEIT

De Tweede Kamer wil de witte gebieden in Nederland ontsluiten

Op 1 juni 2021 nam de Tweede Kamer met algemene stemmen een motie aan van de Kamerleden Inge van Dijk en Rajkowski. Die noemt plekken als Baarle-Nassau, Gemert-Bakel en Haarlo waar het bereik zo slecht is dat 112 niet te bellen is. De regering moest vóór 2022 voorstellen doen om die 'witte gebieden' te ontsluiten. Wat in Frankrijk 'zones blanches' heet, is in Nederland een veiligheidsprobleem.

«verzoekt de regering, voor 1 januari 2022 met voorstellen te komen om de «witte gebieden» in Nederland te ontsluiten, zodat voldaan kan worden aan de ondergrens van mobiele bereikbaarheid, namelijk 112 te kunnen bellen»
04 · FEIT

Europese satellieten moeten de dode zones wegwerken

Met verordening (EU) 2023/588 van 15 maart 2023 richtte de EU een eigen satellietnetwerk op, IRIS². Een van de twee hoofddoelen: commerciële diensten mogelijk maken die communicatie-'dode zones' in de lidstaten wegwerken. Het succes wordt gemeten met een eigen indicator: het percentage dode zones op het grondgebied van de lidstaten. Volgens de overwegingen kunnen satellieten de prestaties van netwerken op de grond nog niet vervangen, maar de digitale kloof wel overbruggen.

«in order to facilitate, inter alia, the further development of worldwide high-speed broadband and seamless connectivity as well as removing communication dead zones and increasing cohesion across Member States’ territories»
05 · FEIT

Satelliet en mast moeten samen de dode zones beëindigen

Op 14 maart 2024 nam de Amerikaanse toezichthouder FCC als eerste ter wereld regels aan voor 'Supplemental Coverage from Space': een satellietoperator mag de frequenties van een mobiele operator gebruiken om gewone telefoons rechtstreeks te bereiken waar geen mast is. Het doel volgens het besluit: 'everyone, everywhere' verbinden. Voorzitter Jessica Rosenworcel noemt het een 'Single Network Future' waarin verbindingen 'everywhere, all the time' werken.

«In this decision, we bring satellite and wireless communications together. We do this because their convergence can accomplish more than either network can do on its own. Together they can end dead zones.»
06 · FEIT

6G belooft bereik tot in dunbevolkte gebieden

In aanbeveling M.2160 (november 2023) noemt de ITU 'overal verbonden' als doel van 6G: betaalbare verbinding en ten minste basisbreedband, met grotere dekking, ook in dunbevolkte gebieden.

«Ubiquitous connectivity: Towards connecting unconnected, IMT-2030 is expected to include affordable connectivity and, at minimum, basic broadband services with extended coverage, including sparsely populated areas.»
Grens en tegengeluid

Honderd procent dekking kan niet, schreef het kabinet in 2023. Radiogolven, het landschap en goed geïsoleerde huizen laten dat niet toe[16].

Een plek die bewust stil blijft, bestaat wel, maar voor instrumenten. Rond de radiotelescoop van Green Bank in de Amerikaanse staat West Virginia ligt sinds 1958 een stille zone van ruim 33.000 vierkante kilometer[17]. Zelfs daar vroeg de FCC in 2024 of satellietsignalen die zone moeten ontzien[18]. Voor mensen bleef het bij voorstellen. De Raad van Europa vroeg in 2011 om gebieden zonder draadloos netwerk voor elektrogevoelige mensen. Dat was een aanbeveling, geen wet[19]. Een Frans wetsvoorstel uit 2012 wilde proefzones zonder straling[20]. Een Kamercommissie noemde dat onaanvaardbaar: de digitale kloof moest juist dicht, en zieken zouden in een isolement raken. In de wet van 2015 staan de zones niet[21].

Voor straling als oorzaak vindt de wetenschap geen bewijs. ANSES vond in 2018 geen solide bewijs dat straling de klachten van elektrogevoelige mensen veroorzaakt[22]. Volgens het consumentenblad Que Choisir lieten tientallen dubbelblinde studies zien dat elektrogevoelige mensen de velden niet waarnemen[23]. Dat witte zones de klachten verlichten, is ook niet aangetoond[24]. Deze pagina gaat niet over de vraag of straling ziek maakt. Die staat bij Blootstelling. Ze gaat over wie niet verbonden kan of wil zijn, en de plekken die voor hen overblijven.

07 · FEIT

Het kabinet: honderd procent dekking kan niet

In zijn reactie op de motie over witte gebieden schreef de minister van Economische Zaken op 12 juli 2023 dat de Nederlandse dekking tot de wereldtop behoort, maar dat volledige dekking niet kan: radiogolven, seizoenen, het landschap en steeds beter geïsoleerde huizen laten dat niet toe. In plaats van nieuwe masten zette het kabinet in op bellen via 4G en wifi, en een meldpunt bij de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur. (In de bron staat 'is' twee keer.)

«100% mobiele netwerkdekking is desalniettemin niet mogelijk is. De natuurkundige aard van radiogolven alleen al maakt dit onmogelijk.»
08 · FEIT

De Raad van Europa vroeg in 2011 om zones zonder draadloos netwerk

In resolutie 1815 van 27 mei 2011 vroeg de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa de lidstaten om bijzondere aandacht voor 'elektrogevoelige' mensen, en om maatregelen om hen te beschermen. Een van de genoemde maatregelen: gebieden zonder draadloos netwerk. Een resolutie van de Vergadering is een aanbeveling, geen wet.

«pay particular attention to “electrosensitive” people who suffer from a syndrome of intolerance to electromagnetic fields and introduce special measures to protect them, including the creation of wave-free areas not covered by the wireless network»
09 · FEIT

Een Franse Kamercommissie noemde witte zones dubbel onaanvaardbaar

De commissie voor duurzame ontwikkeling van de Assemblée nationale diende in januari 2013 een amendement in om de proefzones uit het wetsvoorstel-Abeille te schrappen. De commissie wilde de digitale kloof juist dichten, en vond dat witte zones zieken in sociaal isolement zouden brengen. In de wet die in januari 2015 werd aangenomen, bleef alleen een rapport over elektrohypersensitiviteit over; de witte zones staan er niet in.

«Il n’est pas envisageable que, de combattues, les zones blanches se trouvent désormais tolérées voire encouragées.»
10 · FEIT

Een stille zone bestaat, maar dan voor radiotelescopen

Rond de radiotelescoop van Green Bank in West Virginia ligt de National Radio Quiet Zone, in 1958 ingesteld door de FCC. Het gebied is ongeveer 13.000 vierkante mijl groot (ruim 33.000 km²). Wie er een nieuwe vaste zender wil plaatsen, moet die melden bij het observatorium, dat bezwaar kan maken. De regel (47 CFR 1.924) beperkt straling om de telescopen te beschermen.

«The NRQZ is a 13,000 square mile region centered between Green Bank and Sugar Grove, West Virginia. Within the NRQZ coordination is required for all new or modified, permanent, fixed, licensed transmitters»
11 · FEIT

Geen bewijs dat witte zones de klachten verlichten

In zijn advies over elektrohypersensitiviteit van maart 2018 schrijft het Franse gezondheidsagentschap ANSES dat geen wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat witte zones of 'veilige' gebouwen de klachten verminderen. Komen ze er toch, dan moet het effect volgens de experts zorgvuldig worden onderzocht. Het agentschap wijst ook op de wet-Abeille (2015), die het nationale frequentiebureau ANFR opdraagt plekken met uitzonderlijk hoge blootstelling te verlagen, met behoud van de dekking.

«that no scientific data have demonstrated the efficacy of white zones or “safe” buildings, or of specific hospital rooms, in reducing the symptoms reported by EHS individuals»
12 · FEIT

Geen bewezen verband tussen straling en de klachten

Het Franse gezondheidsagentschap ANSES concludeerde in maart 2018 dat er volgens de huidige kennis geen solide experimenteel bewijs is voor een oorzakelijk verband tussen elektromagnetische velden en de klachten van mensen die zich elektrogevoelig noemen. Tegelijk noemt ANSES hun lijden en pijn een werkelijkheid die hen dwingt hun dagelijks leven aan te passen, en vraagt het om passende zorg en meer onderzoek.

«there is no solid experimental evidence establishing a causal link between exposure to electromagnetic fields and the symptoms described by the people declaring themselves as electrohypersensitive.»
Wie zit erachter · 7
EU-instelling · EU
Europees Parlement en Raad

Samen de wetgever van de EU. De AI-verordening, Verordening (EU) 2024/1689, is van 13 juni 2024.

31 ONDERWERPEN →
Overheid · NL
Tweede Kamer

De Nederlandse volksvertegenwoordiging. Verwierp in november 2020 een motie om etniciteit en nationaliteit uit politie-algoritmes te weren, met 72 stemmen voor en 78 tegen.

17 ONDERWERPEN →
Toezichthouder · VS
FCC

De Amerikaanse Federal Communications Commission. Gaf op 1 december 2022 een gedeeltelijke vergunning voor de tweede generatie van Starlink. Nam op 14 maart 2024 regels aan zodat een satelliet en een mobiel netwerk samen dode zones kunnen dichten.

3 ONDERWERPEN →
Toezichthouder · FR
ANSES

Het Franse agentschap voor de veiligheid van voeding, milieu en arbeid. Publiceerde in 2022 een beoordeling over 5G.

2 ONDERWERPEN →
VN-organisatie · mondiaal
ITU

De Internationale Telecommunicatie-unie, een VN-organisatie. ITU-R legde in 2023 het raamwerk voor 6G (IMT-2030) vast; ITU-T beschrijft de digitale tweeling van het netwerk.

17 ONDERWERPEN →
Internationale organisatie · Europa
Raad van Europa

Internationale organisatie van lidstaten, geen EU-instelling. Haar Parlementaire Vergadering nam in 2011 resolutie 1815 aan over elektromagnetische velden.

2 ONDERWERPEN →
Onderzoek · VS
Arthur Firstenberg

Arthur Firstenberg (1950–2025) leidde de Cellular Phone Task Force vanaf 1996 en administreerde de International Appeal to Stop 5G on Earth and in Space (2018). In The Invisible Rainbow is elektriciteit een eigenschap van leven.

5 ONDERWERPEN →
Stemmen
Bronnen bij de tekst
  1. 01ANSES: hun pijn is een werkelijkheidANSES, Hypersensitivity to electromagnetic waves: research efforts should be scaled up and suitable care provided for the people concerned (2018)
  2. 02EU-doel voor 2030: elke bewoonde plek onder 5GEUR-Lex, Besluit (EU) 2022/2481, Digital Decade 2030
  3. 03ITU-doelen: universele breedbanddekking in 2030ITU, Final Acts PP-22, Boekarest (2022)
  4. 04De Nederlandse dekkingseis: 98 procent per gemeente, 8 megabit, geen 5G-eisStaatscourant, Stcrt. 2020, 41318: vergunningen multibandveiling
  5. 05De Kamer wil de 'witte gebieden' in Nederland ontsluitenTweede Kamer, Motie Van Dijk en Rajkowski, witte gebieden (2021)
  6. 06Frankrijk: elke operator moet 5000 nieuwe zones dekkenArcep, Arcep: Le New Deal mobile (2018)
  7. 074354 zones gedekt, 249 wachten nog, soms door verzet van bewonersArcep, Arcep: état des lieux couverture ciblée, juni 2026
  8. 08Sinds 2022 staat de satelliet in de mobiele standaard3GPP, 3GPP: Non-Terrestrial Networks (NTN) (2022)
  9. 09FCC: satelliet en mast samen maken een einde aan dode zonesFCC, FCC 24-28, Supplemental Coverage from Space (2024)
  10. 10IRIS²: Europese satellieten moeten de dode zones wegwerkenEUR-Lex, Verordening (EU) 2023/588, IRIS²
  11. 11Europa bereidt satelliet-naar-telefoon voor in de mobiele frequentiesCEPT / CPG, CEPT: draft brief WRC-27 agendapunt 1.13 (2025)
  12. 12Het kabinet ziet de satelliet als oplossing voor slecht bereikMinister van Economische Zaken, Kamerantwoord mobiel bereik grensstreek (2026)
  13. 13Voor de laatste witte zones kijkt Frankrijk naar de satellietLocaltis (Banque des Territoires), Pour la fin des zones blanches mobiles, les experts penchent pour le satellite (2026)
  14. 146G belooft bereik tot in dunbevolkte gebiedenITU-R, Recommendation ITU-R M.2160-0 — IMT for 2030 and beyond (2023)
  15. 15Ook boven je hoofdITU-R, Recommendation ITU-R M.2160-0 — IMT for 2030 and beyond (2023)
  16. 16Kabinet: honderd procent dekking kan nietMinister van Economische Zaken en Klimaat, Kamerbrief mobiele bereikbaarheid 112 (2023)
  17. 17In West Virginia ligt sinds 1958 een stille zone voor radiotelescopenGreen Bank Observatory, National Radio Quiet Zone (2026)
  18. 18De FCC vraagt of satellieten de stille zone moeten ontzienFCC, FCC 24-28, Supplemental Coverage from Space (2024)
  19. 19Raad van Europa vroeg in 2011 om zones zonder draadloos netwerkParliamentary Assembly of the Council of Europe, Resolution 1815 (2011) — dangers of electromagnetic fields (archiefkopie)
  20. 20Een Frans wetsvoorstel wilde proefzones zonder stralingAssemblée nationale, Wetsvoorstel-Abeille n° 531 (2012)
  21. 21Franse Kamercommissie: witte zones zijn 'dubbel onaanvaardbaar'Assemblée nationale, Amendementen commissie op wetsvoorstel n° 531 (2013)
  22. 22ANSES: geen bewezen verband met straling, wel echt lijdenANSES, Hypersensitivity to electromagnetic waves: research efforts should be scaled up and suitable care provided for the people concerned (2018)
  23. 23In blinde proeven merkten elektrogevoeligen de straling niet opQue Choisir, Électrosensibilité reconnue comme handicap - L’assurance maladie a déjà fait appel (2015)
  24. 24ANSES: geen bewijs dat witte zones de klachten verlichtenANSES, Opinion on electromagnetic hypersensitivity (EHS) or IEI-EMF (2018)
Volgend onderwerp
Terug via rechter en wet

Burgers kunnen winnen, één zaak tegelijk, en niet altijd voorgoed.

Lees verder →

Lees ook

Ook verbonden met Nooit offline.

↑ Terug naar Burger