6G heet officieel IMT-2030, van International Mobile Telecommunications. In november 2023 beschreef de Internationale Telecommunicatie-Unie (ITU), een VN-organisatie, het raamwerk voor dat netwerk[1]. Als reden noemt de ITU de duurzame-ontwikkelingsdoelen van de VN (SDG's), waar 6G aan moet bijdragen. Het 5G-raamwerk uit 2015 noemde die doelen niet[2]. Wat 5G wel vastlegde, staat in het 5G-dossier, te beginnen bij De 5G-standaard. De satelliet als laag naast de mast staat bij Satelliet.
De ITU legt vast wat 6G moet kunnen, en in welke frequenties: van onder 1 gigahertz tot boven 100 gigahertz[3]. Daarna werken standaardisatieorganisaties zoals 3GPP dat uit in technische eisen. Wat het netwerk dan precies kan meten, staat bij Het meetende netwerk.
Een mobiel netwerk verbond tot nu toe toestellen. In dit raamwerk meet het netwerk ook zelf: het geeft ruimtelijke informatie over objecten die niet verbonden zijn[4]. Wat dat precies oplevert, staat bij Het meetende netwerk, en wat AI ermee doet bij AI en de digitale tweeling. Het is een standaard in de maak, geen uitgerold netwerk.
De 6G Flagship-whitepaper over trust, security en privacy (juni 2020) stelt dat fysieke veiligheid steeds meer van informatietechnologie en netwerken afhangt, en dat daarom trustworthy 6G nodig is[5]. Dezelfde paper schrijft dat het volume Internet of Things-apparaten (IoT) in 6G vertienvoudigt, van de schaal van 10 miljard in 5G naar 100 miljard in 6G[6].
Aanbeveling ITU-R M.2160-0 beschrijft het raamwerk en de algemene doelen voor het terrestrische deel van IMT-2030, de mobiele netwerken voor 2030 en daarna.
«This Recommendation describes a framework and overall objectives for the development of the terrestrial component of International Mobile Telecommunications (IMT) for 2030 and beyond (IMT-2030).»
In aanbeveling M.2160 (november 2023) maakt de ITU waarneming tot een van de gebruiksdoelen van 6G: het netwerk geeft ruimtelijke informatie over objecten die niet verbonden zijn, en over verbonden apparaten, hun bewegingen en hun omgeving.
«This usage scenario facilitates new applications and services that require sensing capabilities. It makes use of IMT-2030 to offer wide area multi-dimensional sensing that provides spatial information about unconnected objects as well as connected devices and their movements and surroundings.»
In aanbeveling M.2160 (november 2023, § 2.1) schrijft de Internationale Telecommunicatie-Unie (ITU) dat IMT-2030 wordt ontwikkeld om bij te dragen aan de duurzame-ontwikkelingsdoelen van de VN (SDG's). In § 2.2.7 verwacht de ITU dat IMT-2030 bijdraagt aan het halen van die doelen, door gebieden zonder of met te weinig verbinding aan te sluiten. Het 5G-raamwerk M.2083 uit 2015 noemt de SDG's niet.
«The motivation for the development of IMT-2030 is to continue to build an inclusive information society towards contributing to support the United Nations Sustainable Development Goals (SDGs).»
In paragraaf 5.2 schrijft de ITU dat zij het eerste standaardisatietraject van IMT-2030 uiterlijk in 2030 wil afronden, zodat leden vanaf 2030 kunnen uitrollen.
«ITU plans to complete its initial standardization process of IMT-2030 no later than the year 2030 to support IMT-2030 deployment by ITU members from the year 2030 onwards.»
In paragraaf 2.4 voorziet de ITU voor IMT-2030 een breed frequentiebereik, van onder 1 gigahertz tot banden boven 100 gigahertz.
«IMT-2030 is envisaged to utilize a wide range of frequency bands ranging from sub-1 GHz up to frequency bands above 100 GHz.»
Volgens de ledenlijsten van 3GPP (3rd Generation Partnership Project, het verbond dat mobiele standaarden schrijft) van 21 oktober 2026 levert Samsung de voorzitter van TSG RAN (Technical Specification Group Radio Access Network, de radiotak), Younsun Kim, sinds maart 2025. Samsung levert volgens dezelfde reeks lijsten ook de voorzitters van SA2 (architectuur) en SA3 (beveiliging), en vicevoorzitters in RAN2 en RAN3. Samsung zegt zelf het grootste aantal voorzittersposten binnen 3GPP te hebben. Dat is niet nageteld.
«Chair KIM, Younsun Samsung Electronics Co., Ltd TTA 5. TTA 2025-03-15 Elected at RAN#107»
Het raamwerk beschrijft wat 6G kan worden, niet wat er al staat. De ITU wil de eerste standaard uiterlijk in 2030 klaar hebben, zodat landen vanaf dat jaar kunnen uitrollen[7]. Bij 3GPP liggen de functies van de eerste 6G-norm pas in december 2028 vast[8]. De 2030 in de naam IMT-2030 is een jaartal, geen verwijzing naar Agenda 2030 van de VN[9]. Duurzaamheid staat in het raamwerk als een van de vermogens van 6G, met energie-efficiëntie in bit per joule als maat. Een streefwaarde voor efficiëntie, verbruik of uitstoot staat er niet bij[10].
Volgens de 3GPP-eisen voor waarneming in 5G kan een meting alleen met toestemming en binnen de wet aan een naam worden gekoppeld[11].
Resolutie ITU-R 56-3, die de naam IMT-2030 vastlegt, spreekt van IMT for 2030 and beyond, net zoals IMT-2000 rond het jaar 2000 in dienst ging. De term 2030 Agenda komt in die resolutie niet voor, en ook niet in aanbeveling M.2160.
«that in order to address evolving user needs, ITU-R is currently working on the future development of “IMT for 2030 and beyond” (IMT-2030),»
Volgens de 3GPP-eisen voor waarneming in 5G (release 19) kan het netwerk een waarneming alleen onder voorbehoud van regelgeving en toestemming van de gebruiker koppelen aan de abonnee-identiteit van iemand met een telefoon.
«Subject to regulation and user consent, the 5G network may be able to link sensing results with 3GPP subscriber identity of a UE for a sensing target associated with that UE served by the same network.»
Volgens het portal van 3GPP is NTT DOCOMO rapporteur van de 6G-radiostudie FS_6G_Radio in Release 20, van 6 juni 2025 tot 6 juni 2027, en van het bijbehorende rapport TR 38.960. Een studie is nog geen norm.
«Rapporteur(s): shinya.kumagai.yw@nttdocomo.com (NTT DOCOMO)»
3GPP heeft op 10 juni 2026 de datum vastgesteld voor de goedkeuring van de eerste 6G-standaarden (Release 21): een functional freeze in december 2028, het moment waarop de functies van die eerste norm vastliggen. 6G is daarmee nog geen uitgerold netwerk.
«who must now match resources to a functional freeze date in December 2028 (TSGs#122).»
Nokia schrijft dat het Hexa-X leidt, het vlaggenschipinitiatief van de Europese Commissie voor onderzoek naar de volgende generatie draadloze netwerken. Dit is de eigen opgave van Nokia.
«Nokia is leading Hexa-X , the European Commission’s 6G flagship initiative for research into the next generation of wireless networks.»
Op de eigen projectsite schrijft Hexa-X-II dat het een systeemblauwdruk ontwerpt voor een duurzaam, inclusief en betrouwbaar 6G-platform. Onderaan staat dat het project geld kreeg van de gemeenschappelijke onderneming Smart Networks and Services (SNS JU) onder Horizon Europe, subsidie 101095759.
«Hexa-X-II will design a system blueprint aiming at the sustainable, inclusive, and trustworthy 6G platform»
Qualcomm schrijft in zijn 6G-vragen dat de eerste 6G-norm van 3GPP (Release 21) in 2029 wordt verwacht, commerciële 6G in 2029 of 2030, en pre-commerciële apparaten mogelijk al in 2028. Dat is de eigen tijdlijn van Qualcomm, geen besluit van 3GPP.
«pre-commercial 6G devices could arrive as early as 2028»
De Internationale Telecommunicatie-unie, een VN-organisatie. ITU-R legde in 2023 het raamwerk voor 6G (IMT-2030) vast; ITU-T beschrijft de digitale tweeling van het netwerk.
Het industrieverbond dat de technische specificaties van mobiele netwerken schrijft. Zijn eisen voor waarneming in 5G (release 19) benoemen het privacyrisico voor mensen zonder telefoon.
Finse netwerkbouwer. Bouwt de radio in de masten en schrijft dat het Hexa-X leidt, het Europese onderzoeksproject naar 6G.
Europees vlaggenschipproject voor 6G. Op de eigen site schrijft Hexa-X-II dat het een systeemblauwdruk ontwerpt voor een duurzaam, inclusief en betrouwbaar 6G-platform. Als projectleider staat daar dr. Mikko A. Uusitalo van Nokia.
Amerikaans chipbedrijf voor mobiele radio's. Meldt met Ericsson een test van 6G-radio in de centimeterband en noemt pre-commerciële 6G-apparaten mogelijk vanaf 2028.
Op de 6G-summits zetten universiteit, industrie en overheid de visie, jaren voor de standaard.
5G is het mobiele netwerk dat er al ligt. De norm laat het net in plakken delen, een toestel lokaliseren, hulpdiensten voorgaan en derden gegevens opvragen. Veel van wat 6G belooft, staat hier al in.
Met ISAC (integrated sensing and communication) kan een mast of antenne ook meten, en niet alleen verbinden. De ITU nam waarneming in 2023 op als gebruiksscenario voor 6G.
Kleine antennes (small cells) verdwijnen in straatmeubilair: een lantaarnpaal, een bushalte, een reclamebord. De dekking loopt daardoor door tot op de hoek van je straat.
Ook verbonden met De 6G-summits, Ambient IoT, Telecom-RAN, Altijd online, Digitale identiteit, Nooit offline.